سهام بورسیها در گذر تحریم/تغییر در اقتصاد به سرعت بورس نیست
*از رشد شتابان بورس کاسته میشود
*تأثیر فعالیت سوئیفت بانکها بر سودآوری
فارس: وضعیت فعلی بازار پس از تحریمها چطور ارزیابی میشود؟
فقرایی: تحریمها مسئله یک روز یا دو روز نیست، بلکه بیشتر در گروههای بانکی از سال 89 قوت گرفت و از سال 90 آغاز شد. قاعدتاً برداشتن تحریمها هم در یک شب یا یک روز نمیتواند در روند بانکها اثرگذار باشد، بلکه حرکت پله به پله و گام به گام در روند افزایش قیمت آنان معقولتر است. تحریمها بیشتر بر شرکتهایی که ارزبر یا ارزآور هستند تأثیر میگذارد به طوری که با ایجاد شرایط باثبات، امکان ارائه تحلیل راحتتر است؛ اما در شرایطی که ارز به واسطه اخبار سیاسی و تحریمها در شرایط نوسانی قرار دارد، ارائه تحلیل و پیشبینی بازار بسیار دشوار است. با توجه به این شرایط انتظار میرود دلار بین 3 هزار تا 3 هزار و 200 ثابت شود.
فارس: فعال شدن سوئیفت چه تأثیری بر شرایط بانکها خواهد داشت؟
فقرایی: اکنون مؤسسه سوئیفت از دادگاههای اروپایی درخواست کرده تا تحریمها برداشته شود به عنوان مثال برخی بانکها بزرگترین منابع درآمدیشان از طریق سوئیفت فعال میشد، البته فعال شدن سوئیفت بانکها بیشتر در روند تکمیل سیکل عملیاتی آنان مؤثر است.
حسینی: فعال شدن سوئیفت بانکها چند ویژگی دارد، یکی از آنان انتقال وجوه حوالههای بین شرکتهاست یعنی شرکتها از این پس مستقیماً اقدام به نقل و انتقال ارز خواهند کرد و در این صورت نسبت به آینده آنان یک امیدواری به وجود میآید.
فارس: آیا واکنش بازار نسبت به امکان فعال شدن سوئیفت بانکها کمی عجولانه نیست؟
فقرایی: بازار بسیار نسبت به آینده خوشبینانه عمل میکند و بیش از آن چیزی که این اخبار اثرگذار باشد. اثر میپذیرد.
حسینی: بازار بیش از آن چیزی که برداشتن تحریمها اثر داشته باشد، واکنش نشان میدهد یعنی یک نوع فرا واکنش از خود به نمایش میگذارد؛ بازار اکنون نسبت به آینده چشمانداز مثبتی ترسیم کرده است و روی اتفاقی که رخ نداده یک نوع فرا واکنش از خود نشان میدهد، یعنی اگر اتفاقی با توجه به اخبار مربوط به این گروه نیفتد منجر به ریزش سهم در آینده خواهد شد. در گروه بانکی، بحث کارمزد یکی دیگر از اثراتی است که در صورت فعال شدن سوئیفت روی بانکها مشاهده میشود. البته در گردش مالی که پس از نقل و انتقالات ایجاد میشود رقم بالایی خواهد داشت و قطعاً اثر مثبت خود را میگذارد.
فقرایی: سیکل عملیاتی بانکها به واسطه تحریم سوئیفت ایران دچار اختلال شده است و در واقع غیرفعال شدن سوئیفت موجب افزایش هزینه واردات و صادرات نیز شده است، به عنوان مثال بسیاری از شرکتها در روند نقل و انتقالات ارز خود باید هزینه بیشتری میپرداختند و با فعال شدن آن این روند تسهیل میشود. بازار نسبت به فعال شدن سوئیفت امیدوارتر عمل خواهد کرد.
فارس: چه عواملی بیشترین تأثیر را بر سودآوری گروههای بانکی دارند؟
حسینی: فروش داراییهای ثابت و سودآوری سرمایهگذاریهای اخیر بانکها، بیشترین تأثیر را بر گروههای بانکی دارد به عنوان مثال برخی بانکها داراییهای مازاد خود را به دلیل عدم سودآوری و یا زیاندهی و یا به دلایل دیگری واگذار میکنند، یکی از مهمترین عوامل اثرگذاری بر روند فعالیت عملیاتی و سودآوری بانکها در بلندمدت کنترل مطالبات معوق و استفاده بهینه از سپردههای جذب شده است.
فقرایی: استفاده از سپردههای دریافتی، سرمایهگذاری در پروژههای سودآور و افزایش سرمایه از جمله عواملی برای ارتقای سودآوری بانکهاست؛ در این میان تجدید ساختار یا تغییر سیستم مدیریتی از دیگر عوامل امکان سودآوری بیشتر به شمار میرود.
فارس: صندوق ضمانت سپردههای بانکی که سال گذشته ابلاغ شد تأثیری بر سودآوری بانکها خواهد داشت.
حسینی: بسیاری از بانکها در صورت اجرای مصوبات مربوط به صندوق ضمانت سپردههای بانکی با کاهش سود و تعدیل منفی مواجه خواهند شد و برخی نیز زیانده میشوند. در این باره باید کار کارشناسی بیشتری صورت بپذیرد و میتوان سازوکاری مشابه سایر کشورها ایجاد کرد تا رقم مشخصی از سپرده ها بیمه شود تا هزینه کمتری برای بانک داشته باشد و در عین حال از سپرده گذاران خرد حمایت لازم صورت گیرد.
فقرایی: بازار اگر کارایی بیشتری داشته باشد به این سرعت از اخبار اثر نمیپذیرد و تا حد نرمال بازار هنوز فاصله داریم به عبارت دیگر بورس به صورت تصادفی واکنش نشان دهد.
حسینی: بازار هنوز تا کارایی، فاصله دارد، گشت تصادفی در بازار مشاهده نمیشود.
*تأثیر تحریمها بر صنعت پتروشیمی
فارس: تحریمها و اخبار مربوط به آن چه تأثیری بر صنعت پتروشیمی گذاشت.
حسینی: قیمت جهانی محصولات پتروشیمی در جریان تصمیمگیری فعالان بسیار حائز اهمیت است، کاهش قیمت جهانی اوره و آمونیاک، انتظار تعدیل قابل توجه سود پتروشیمی های تولیدکننده این محصولات را منتفی می کند. در مقابل برخی دیگر از محصولات پتروشیمی با رشد قیمت روبرو شده اند که سهام این گروه در چند روز اخیر با رشد مواجه شده است. در شرایط فعلی هم معاملهگران و فعالان بازار نسبت به این موضوع آگاهی لازم را داشته و این موضوع را به خوبی درک کردهاند.
*کاهش هزینه حمل و نقل پس از رفع تحریمها
حسینی: کاهش هزینه حمل پس از رفع تحریم کشتیرانی مخصوصاً در گروهای متانولی بسیار مشهود بود، یعنی باعث اقبال در برخی شرکتهای حاضر در گروه پتروشیمی شد.
فقرایی: رفع تحریمها از یک بُعد موجب کاهش هزینه حمل و نقل و از نگاهی دیگر موجب افزایش حجم صادرات میشود. یکی از مهمترین مشکلات شرکتها در بازه زمانی سال 91 بحث صادرات بود که اکنون رفع شده است. رفع تحریم کشتیرانی مشکل صادرات برخی پتروشیمیها را تا حدود بسیار زیادی حل خواهد کرد.
حسینی: یکی از مباحث مهم در شرکتهای حاضر در گروه پتروشیمی، قیمتگذاری در خوراک آنان است، نحوه تعیین نرخ خوراک پتروشیمیها از جمله مباحث بسیار مهمی است که این شرکتها را تحت تأثیر قرار میدهد به عبارتی دیگر اگر ریسک نرخ گاز برطرف شود در واقع ریسک بازار نسبت به این صنعت تا حدودی حذف میشود، از چند سال پیش، نرخ خوراک مایع پتروشیمی ها براساس یک فرمول مورد توافق دولت و شرکت های پتروشیمی و پالایشی قیمت گذاری شده است.
فارس: برای حل مشکلات مربوط به پتروشیمیها و کاهش ریسک آنان چه راهحلی پیشنهاد میکنید؟
حسینی: به عنوان مثال قیمت خوراک گاز باید در بلندمدت تعیین شود و البته نه لزوماً اینکه ثابت باشد بلکه پارامتری از عوامل بلندمدت در نظر گرفته شده و نرخ بر مبنای آن تعیین شود تا مدیران شرکت ها و تحلیلگران بازار براساس مفروضات و واقعیات موجود در بازار بتوانند قیمت های تحلیلی را تعیین کنند.
فقرایی: در صورت تثبیت نرخ خوراک پتروشیمیها، پروژههای نیمه تمام که نیازمند فاینانس است به دلیل کاهش ریسک خوراک، تکمیل خواهد شد چرا که در یک نگاه بلندمدت نرخ آنان تا حدودی تثبیت شده است؛ همچنین زمانی که نرخ ارز تا حدودی تثبیت شود و در یک دوره بلندمدت بدون نوسان خاصی ادامه یابد قطعاً چشمانداز مثبتی برای شرکتهای بورسی ترسیم خواهد شد.
گروههای خودرویی و میزان تأثیر تحریمها در روند فعالیت آنان
فارس: آیا تحریمها در فعالیت گروههای خودرویی خللی وارد کرده است و اینکه چه عواملی موجب کاهش میزان تولید خطوط آنان شد.
فقرایی: زمانی که تحریمها اعمال شد برخی شرکتهای بزرگ خودروسازی کشور در نقل و انتقال قطعات و ارز دچار مشکل شدهاند. بسیاری از این مشکلات به واسطه عدم همکاری خودروسازان فرانسوی به وجود آمد و آنان با اعلام اعمال تحریم علیه شرکت خودروسازی ایرانی، تا حد بسیار زیادی متضرر شدند در حالی که در تأمین قطعات مشکلات فراوانی داشته و نیازمند ارز خارجی بودند.
حسینی: خط تولید بسیاری از واحدهای خودروسازی متوقف شده بود و این در حالی بود که هزینههای سربار شرکتها کاهش چندانی نداشته و باعث افزایش هزینه هر واحد تولید شد، همه این عوامل باعث شد تا شرکتها به لحاظ عملیاتی در نقطه سر به سر یا حتی زیاندهی قرار بگیرد.
فقرایی: برخی شرکتهای خودروسازی بیشتر از طریق سرمایهگذاریها منتفع شدند.
حسینی: کاهش سپرده السیها از 130 به 30 درصد جزو موارد مطلوب بود که قبلاً اعلام شد؛ بحث افزایش سپرده السیها یک نوع خود تحریمی بود که خوشبختانه برطرف شده است.
فارس: خودروسازیها برای جبران زیان و افزایش سودآوری چه اقداماتی انجام دادند.
حسینی: خودروسازها امید دارند تا در آینده نرخ فروش محصولات خود را که قبلاً در شورای رقابت تعیین میشد و اکنون باید در شورای سیاستگذاری دولت تصویب شود، افزایش دهند. حتی این مسئله را در بودجه سال 92 خود نیز پیش بینی کرده اند.
*بررسی وضعیت سنگ آهنیها و فولادیها
حسینی: سنگ آهنیها و فولادیها در یک زنجیره فرآیند تولید به هم وابستهاند و یکی از عوامل مهم در این گروه بحث واردات شمش فولاد و مواد اولیه تولید بود و اکنون پس از طی مدتی ، تولید سنگ آهن بالا رفته و معادن جدیدی در حال حاضر از مرحله اکتشاف به مرحله بهرهبرداری رسیدند و چندین مجتمع جدید فولادسازی به خصوص تولید شمش راهاندازی شده و تا حد بسیار زیادی محدودیتهای مربوط به این گروه را مرتفع کرده است.
فارس: مهمترین دغدغه این شرکتها، بحث بهره مالکانه بود و همین امر موجب شد تا در رشد اخیر بازار سرمایه، جا بماند. آیا ریسک مربوط به این موضوع برطرف شده است.
سیدفرهنگ حسینی: یکی از مباحث مهم بهره مالکانه مربوط به بودجه سال 92 است و دلیل اینکه این گروه با شاخص رشد نکردند، از افزایش قیمت جا ماندند همین امر بود؛ ذکر این نکته ضروریست ،رکود در ساخت و ساز و کاهش تولید خودرو بر مصرف نهایی محصولات از جمله ورق، میلگرد و تیرآهن اثر مستقیم گذاشت و همین دلایل باعث شد تا برخی از شرکتها مجوز صادرات نیز بگیرند.
فارس: روند کلی بازار سهام چطور ارزیابی میشود؟
حامد فقرایی: اکنون در برآیند بازار، چشمانداز مثبتی از آینده ایران، یعنی گامی رو به جلو ترسیم شده است و مذاکرات نیز به صورت برد-برد به نظر تحلیلگران سیاسی پیشبینی شده است و مذاکرات روحانی در سفر به نیویورک را میتوان یک گامی به جلو در جهت لغو تحریمها دانست.
حسینی: قیمتها در بورس بر اساس انتظارات شکل میگیرد، اما به هر حال بایستی واقعیات و شرایط شرکت ها نیز لحاظ شود. تغییرات در بخش واقعی اقتصاد به سرعتی که در بورس رخ می دهد، اتفاق نمیافتد. بورس نباید حرکت جهشی داشته باشد بلکه به طور گام به گام و به دور از شتابزدگیها حرکت کند. در روند کلی یک ماه اخیر با رشد روبرو بوده است. بنابراین توصیه میشود تا براساس سهامداران براساس واقعیات اقتصادی تصمیم گیری کنند و دیدگاه میان مدت یا بلندمدت به سرمایهگذاریهای خود داشته باشند.
فقرایی: در تصمیم سهامداران پیش از وقوع اتفاق رفتارها اعمال میشود یعنی پیش از آن که بازدهی در سال آینده اتفاق بیافتد اکنون در حال انجام است یعنی نوعی فراواکنش از خود نشان میدهد. بازار در نهایت رشد خواهد کرد و در این میان معاملهگران فعال در جذابیت بازار نقش بسزایی دارد.
اخبار بازارسرمايه ، تحليل گزارشات سهام ،آموزش مفاهيم بورسي ،خدمات بورسي، آتي سكه و.......