*مسئولیت 9 گانه هیئت مدیره شرکت‌ها برای سهامداران

وی ادامه داد: علاوه بر تکامل مفهومی حاکمیت شرکتی از گزارش کاربردی تا تعریف سازمان همکاری اقتصادی و توسعه و گزارشات مرجع رتبه‌بندی 1 و 2 و 3 به مهمترین روندهای تکامل حاکمیت شرکتی اشاره شد که بدون در نظر گرفتن مسئولیت‌هایی که قانون به هیئت‌های مدیره تحمیل می‌کند، 9 مورد جزء نقش های هیئت مدیره محسوب می‌شود.

به گفته وی این وظایف شامل تصمیم‌گیری در مورد اهداف، استراتژی‌ها و برنامه‌های شرکت، مشاوره و نظارت بر عملکرد شرکت، کنترل نظام جبران خدمات در خصوص مدیرعامل و مدیران ارشد، مشارکت و تصویب قوانین جانشین پروری، شامل فرآیندهای استخدام، ارزیابی و در صورت لزوم، برکناری مدیرعامل، اقدام لازم برای اطمینان حاصل از افشای گزارشات مالی، اقدام لازم برای اطمینان حاصل از سیستم مدیریت ریسک مناسب و نظارت بر این سیستم، اقدام لازم برای اطمینان حاصل از وجود جو اخلاقی و مدیریتی مناسب در رأس شرکت، مشارکت فعالانه در روند تصمیم گیری در خصوص معاملات مهم و توجه فردی و درونی به حاکمیت شرکتی است.

این مقام مسئول با بیان اینکه همه این مسئولیت ها درآخر به یک هدف یعنی ارزش آفرینی پایدار برای سهامداران منتهی می‌شود، ادامه داد: مدیران به عنوان حافظ ارزش سهامداران، برخی اوقات مجبور می شوند، بیش از حد به روند ارزش آفرینی توجه کنند. با در نظر گرفتن فشارهای گوناگونی که بر دوش اعضای هیئت مدیره قرار دارد، هیئت مدیره ممکن است از اجرای استراتژی‌های شرکت غافل شود و منافع و ارزش سهامداران را به حال خود رها کند.

با این وجود، هیئت‌های مدیره به هیچ عنوان نباید روند دستیابی به هدف را با اصل هدف اشتباه گیرند.

*بسیاری از هیئت‌های مدیره هدفی ندارند

امیدوار افزود: مهمترین موضوع این است که هیئت مدیره چگونه از روندهای دستیابی به اهداف مانند تشکیل کمیته های مستقل و برگزاری جلسات و غیره استفاده می‌کند، تا به هدف اصلی دست پیدا کند. امروزه بسیاری از هیئت‌های مدیره هدفی ندارند و در نتیجه بر روند دستیابی به هدف متمرکز می شوند.چگونگی همکاری هیئت مدیره و مدیریت شرکت در تعیین مسئولیت‌ها، بخش اساسی از فرهنگ هیئت مدیره و شرکت است.

وی خاطر نشان کرد: فرهنگ شرکتی قدرتمند و هیئت مدیره‌ای برتر شرکت، شرایط مناسب را برای تصمیم‌گیری های صحیح در تمام سطوح مهیا می‌کند تا شرکت به هدف خود یعنی ارزش آفرینی بلند مدت برای سهامداران، نائل شود.بسیاری از معضلات حاکمیت شرکتی، ناشی از تصمیمات نادرست مدیریتی است و اغلب به علت عدم کفایت در اطلاع رسانی به هئیت مدیره بغرنج تر می‌شود.

*هیات مدیره فقط به گزارش مدیرعامل اکتفا نکنند

به گفته امیدوار هیئت‌های مدیره عمدتا بیش از حد به اطلاعات دریافت شده از سمت مدیریت شرکت تکیه می‌کنند و تنها در حین جلسات و در صورت شرایط اضطراری با مدیران میانی آشنا می‌شوند. مدیران باید به طور مداوم نظام اطلاع رسانی شرکت را بررسی کرده و از دسترسی کافی هیئت مدیره و کمیته‌های آن به اطلاعات اطمینان حاصل کنند، تا حرکت رو به جلو و سلامت شرکت تضمین شود.

مدعامل مرکز ترویج حاکمیت شرکتی ایران در بخش دیگری با بیان اینکه اعضای هیئت مدیره می توانند در ایفای هرچه بهتر نقش خود به عنوان منبع و منشا انتقال مهارت و تخصص، به طور مداوم از مشاوران مستقل بهره جویند، ادامه داد:هیئت های مدیره و مدیریت شرکت تمایلی به صرف هزینه برای استخدام و به کارگیری مشاوران مستقل ندارند. اعضای هیئت مدیره متصورند مدیریت شرکت در تمام حوزه های کاری از اطلاعات و دانش کافی برخودرار است.

هیئت های مدیره در صورت تشخیص نیاز به حضور مشاوران و پیش بینی بهبود عملکرد توسط آنان، نباید در استخدام و به کارگیری این افراد تردید کنند.

امیدوار افزود: بسیاری از هئیت های مدیره، مخالفت اعضای خود با برخی تصمیمات را اشتباه تلقی می کنند و بر دستیابی به توافقات همه جانبه اصرار می ورزند.

هیئت مدیره باید اعضای خود را به گفت‌وگو ترغیب کند و از اهمیت توجه به رای های مخالف آگاه باشد.بدون ازریابی دقیق و مداومِ هیئت مدیره و بررسی میزان پیشرفت در فعالیت‌های آنان، بسیاری از اعضا نسبت به سطح علمی و مدیریتی خود احساس خوشنودی خواهند کرد و برای مدتی بسیار طولانی سمت خود را حفظ می کنند.

*کهنه شدن دیدگاه هئیت های مدیره طولانی مدت کار

وی با اشاره به اینکه هیئت های مدیره شرکت ها باید برای بررسی و ارزیابی خود برنامه ای دقیق را سازمان دهی کنند، خاطر نشان کرد: اعضای هیئت مدیره باید به طور مداوم آموزش‌هایی را در خصوص خدمات و وظایف خود دریافت کنند.

*عضو هیات مدیره بعد از ۹ سال استقلال ندارد

امیدوار گفت: در حالی بسیاری از هئیت های مدیره، رئیس هیئت مدیره را سه سال یک بار و اعضای هیئت مدیره را پنج سال یکبار تغییر می دهند که اکثر کارشناسان بر این باورند دیدگاه اعضای هیئت مدیره پس از سال های طولانی کاری، کهنه و ناکارامد خواهد شد و بی طرف بودن نسبت به شرایط شرکتی که یک مدیر سال ها در آن فعالیت کرده امری بسیار دشوار است. در انگلستان یک عضو هیئت مدیره پس از ۹ سال فعالیت دیگر مدیر مستقل محسوب نمی‌شود.

وی ادامه داد: رئیس هیئت مدیره چه مدیرعامل کنونی باشد و چه قصد دستیابی به این سمت را داشته باشد، ممکن است بیش از حد به اداره شرکت توجه کرده و از اداره هئیت مدیره غافل شود. جلسات هیئت مدیره ممکن است از مباحث مهم درباره موضوعات کلیدی عاری باشد که متعاقبا به افزایش بیش از حد فشار کاری در جلسات هئیت عامل منجر خواهد شد.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه امروز وجود یک رئیس هیئت مدیره مستقل در بسیاری از ساختارهای هیئت مدیره در کشورهای مختلف به امری پذیرفته شده تبدیل شده، گفت: 55 درصد شرکت ها در بورس تورنتو رئیس و 50 درصد شرکت های بورسی در آلمان رئیس هیئت مدیره مستقل دارند. درانگلستان هم بیشترین میزان روسای هیئت مدیره مستقل با 76 درصد در بورس Financial Times وجود دارد.

*جایگاه حاکمیت شرکتی در اقتصاد و بورس ترکیه

امیدوار در بخش دیگری از این گفت وگو به برگزاری جلساتی با مدیر انجمن حاکمیت شرکتی ترکیه اشاره کرد و گفت: انجمن حاکمیت شرکتی ترکیه سال 2003 توسط اعضای هیئت مدیره نزدیک به 20 بنگاه اقتصادی برتر ترکیه تشکیل شد، تا بتواند نظام اداره بنگاه های اقتصادی ترکیه را بهبود بخشد.

این انجمن که هم اکنون یکی از برترین تشکل های اقتصادی ترکیه است خود پایه گذار انجمن های اخلاق و اعتبار  و انجمن روابط سرمایه گذاران در ترکیه بوده و در روند تغییر قانون تجارت ترکیه و ورود اصول حاکمیت شرکتی به ان نقش بسزایی داشت.

وی افزود: این انجمن دارای هیئت مشورتی با حضور 60 نفر از وکلاء،حسابداران، مدیران بنگاه های اقتصادی و روسای سازمان های تنظیم مقررات و 12 گروه کاری در حوزه های مختلف حاکمیت شرکتی چون کار گروه قانون تجارت ،شرکت های خانوادگی، سلامت اداری، باشگاه‌های فوتبال است.

امیدوار گفت: با توجه به قانون جدید تجارت ترکیه که تعداد مدیران مستقل عضو هیأت مدیره نباید کمتر از یک سوم کل اعضای هیأت مدیره باشد و تعداد مدیران مستقل نباید کمتر از دو نفر باشد، سازمان بورس کشور ترکیه انتخاب و معرفی اعضای مستقل هیئت مدیره را به این انجمن سپرد.

*حضور 50 شرکت بورس استانبول در شاخص حاکمیت شرکتی

وی ادامه داد: این انجمن با همکاری سازمان بورس ترکیه شاخص حاکمیت شرکتی بورس استانبول را تعریف کرده که در حال حاضرحدود 50 شرکت دراین شاخص حضور داشته و هر ساله در اجلاس سالانه حاکمیت شرکتی این انجمن، شرکت های برتر حاکمیت شرکتی معرفی می شوند. همچنین این انجمن در همکاری نزدیک با بورس استانبول در به کار گیری مکانیزم رای دهی الکترونیکی در مجامع فعالیت می‌کند .

به گفته امیدوار طبق قانون جدید تجارت ترکیه کلیه بنگاه های اقتصادی باید یک پرتال مخصوص برای امکان رای دهی الکترونیکی سهامداران در مجامع به وجود اورند. یکی دیگر از تغییرات این اسن که همه بنگاهای فهرست شده در بازار سرمایه باید خط مشی پاداش و نظام جبران خدمات خود را آشکار کرده و به گونه ای شفاف در اختیار عموم قرار دهند.

وی گفت: انجمن حاکمیت شرکتی ترکیه در حالی طی سال های گذشته به 300 عضو هیئت مدیره دراستانبول و 2000 عضو هیئت مدیره در سایر نقاط ترکیه تحت آموزش حاکمیت شرکتی و کنترل های داخلی قرار داده که  تلاش های این انجمن در همکاری نزدیک با سازمان بورس ترکیه موجب شده اعتماد سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه ترکیه به شدت افزایش یافته و در گزارش های بین المللی رتبه شفافیت و افشای بازار مالی ترکیه بهبود یابد.

*تعریف شاخص حاکمیت شرکتی برای بورس تهران

مدعامل مرکز ترویج حاکمیت شرکتی در بخش پایانی گفت‌وگو با فارس خاطر نشان کرد: یکی از دستاوردهای حضور گروه ایرانی در این جلسه این بود که توافق شد با همکاری انجمن حاکمیت شرکتی ترکیه و با دعوت از سازمان بورس و شرکت بورس تهران از تجربیات ترکیه در رتبه بندی و ایجاد شاخص حاکمیت شرکتی در بورس تهران استفاده شود، تا با به کار گیری این شاخص در بازار سرمایه کشور، جایگاه بورس ایران در دنیا ارتقا یابد.

امیدوار در پایان گفت: انجمن مسئولیت اجتماعی شرکتی ترکیه نیز که در سال 2005 به صورت رسمی فعالیت خود را اغاز کرده پیشگام بحث مسئولیت اجتماعی شرکتی در آن کشور بوده و فعالیت‌های مشترکی را با ایران داشته است.